Neler yeni

Temel Linux komutları

Mehmetkarahanlı

Özel Üye
Özel Üye
Katılım
19 Haz 2016
Mesajlar
8,447
Beğeniler
31
#1



@mehmetkarahanlı@



Bu maddede
Linux sistemlerde kullanılabilecek temel komutlar ve tuş komutları anlatılacaktır. Bu komutların hepsi Uçbirim, Konsole vb. komut satırı pencereleri üzerinden veya X-windows altındaki bir terminal programından (x-term, rxvt, aterm gibi) çalışmaktadır. Fakat tuş komutlarının bir kısmı komut satırı pencerelerine özgüdür ve x-altında pencere yöneticinize göre farklı hareket etmektedirler.


Komut satırı kısayol tuşları

Ctrl + Alt + F1

Bir sonraki terminale geçmektedir. Birçok Linux dağıtımı açılışla birlikte altı standart terminal açar. Bunlar tamamen birbirinden bağımsızdırlar ve eş zamanlı çalışırlar. Yani birinde bir işlem yapılmaya devam ederken bir diğerine geçip başka bir işleme başlayabilirsiniz.

Ctrl + Alt + F7

Daha önceden açmış olduğunuz sonra CTRL + Alt + F1 ile çıktığınız X oturumuna geri döner. Burada önemli nokta bunun altı konsollu bir sistemde geçerli olmasıdır. Eğer sisteminizde dört konsol varsa büyük ihtimalle bu işin tuşu F7 değil F5 olacaktır.

Ctrl + Alt + Fn (n=7-12)

n numaralı X terminaline geçer. Birden fazla X kullanmak mümkün olduğu için bunlar arasında geçiş yapabilirsiniz.

tty

Bu komutu yazdığınız terminalin ismini bildirir.

Tab (sekme)

Yazmakta olduğunuz komutu tamamlar (text terminalde). Mesela README dosyasını okutmak için more RE yazıp TAB'a basarsanız o anda bulunduğunu dizindeki RE ile başlayan dosyaların listesini görürsünüz, eğer tek dosya varsa satır tamamlanır. Aynı şey komut isimleri için de geçerlidir, bas yazıp taba bastığınızda hemen basename diye komutun tamamlandığını görürsünüz <Yukarı-aşağı ok> Daha önceden girilmiş komutlar arasında gidip gelmenizi sağlar

Shift + PgUp

Terminal çıktısında ileri geri hareket etmenizi sağlar (ekrandan çıkmış olan yazıları görmek vs.)

Ctrl + Alt + (+)

(X de) Bir sonraki ekran çözünürlüğüne geçmenizi sağlar. Tanımlı modlar /etc/X11/XF86Config dosyasında durmaktadır. En büyük ekran modu Virtual Screen boyutunu tanımlar.

Ctrl + Alt + BkSpc

(X de) Her şeyi iptal edip X'den çıkmanızı sağlar.

Ctrl + Alt + Del

Sistemi kapatıp reboot (baştan başlatmak) etmek anlamına gelir. Konsoldaki shutdown (kapat) komutu gibi davranır. Reset (Sıfırlama) tuşuna basmayıp bunu tercih etmeniz gerekir.

Ctrl + C

Mevcut komutu durdur. Genelde konsoldaki basit komutlar için kullanılır.

Ctrl + D

Eğer sizden girdi kabul eden bir konsol komutundaysanız dosya sonu (EOF) yollar, promptaysanız logout olursunuz. O yüzden iki defa basmayın.

Ctrl + S

Terminale olan çıkışı durdurur

Ctrl + Q

Terminale olan çıkışa devam eder.

Ctrl + Z

Çalışmakta olan komutu arka plana gönderir.

exit

Konsoldan çıkar.

reset

Konsol bir şekilde saçma sapan karakterler basıyorsa (genelde binary bir dosyayı ekrana çıkışa gönderdiğinizde olur) düzeltmeye yarar <ctrl>x konsolda bir işe yaramaz ama Matrix'te nedense Neo kullanıyordu. Neyse orda da bir işe yaramamıştı, sanırız Neo da Linux kullanıyor.

Farenin orta tuşu

Genelde bir başka pencerede seçilmiş bir yazıyı paste etmeye (yapıştırmaya) yarar. Burada dikkat edilecek nokta Linux altında (KDE ve bazı özel programların istisnası ile) kopyala+yapıştır işleminin Windows'tan farklı olmasıdır. Bir yazıyı seçerseniz, o seçili olduğu sürece yapıştırılabilir olur (bir kez paste edildikten sonra zaten bufferda kalır) yani bir kopyalama emri vermeniz gerekmez, seçip yapıştıracağınız yere gidip orta tuşa basmanız yeter. Konsolda kullanılabilmesi için gpm çalışıyor olması gerekir

Shift + Insert

Yapıştırma işlemini klavyeden yapar.





Temel Linux komutları

Bilgi edinme komutları

[TH="class: cms_table_headerSort, bgcolor: #F2F2F2, align: center"]KOMUT (KOMUT SATIRINDA YAZILIŞI)[/TH]
[TH="class: cms_table_headerSort, bgcolor: #F2F2F2, align: center"]AÇIKLAMA[/TH]

pwd

Bulunduğunuz dizinin ismini verir.

hostname

Makinanın konak ismini verir.

whoami

Sisteme giriş yaparken yazdığınız kullanıcı isminizi verir.

id [kullanıcı_ismi]

Kullanıcının kullanıcı kimliği, birincil grup kimliği ve üyesi olduğu grupları gösterir.

date

Sistem tarihi göstermek ya da değiştirmek için kullanılır.Tarihin yerele özgü gösterimle basılmasını isterseniz date +%c yazın. Örneğin "tr_TR" yereli için sadece date komutu Prş Eki 23 21:31:06 EEST 2003 basarken date +%c komutu Prş 23 Eki 2003 21:31:19 EEST basar.date 102321322003 komutu sistem tarihini Prş Eki 23 21:32:00EEST 2003 yapar.Donanım saatini değiştirmek için setclock komutunu kullanmanız gerekir.

time

Belli bir komutun işlemini bitirmesinin ne kadar süre tuttuğunu gösterir. Örneğin, bir dizinin listelenme süresini time ls ile öğrenebilirsiniz.

who

O an sistemde bulunan kullanıcıların kullanıcı isimlerini, hangi uçbirimlerde çalıştıklarını ve sisteme giriş tarih ve saatlerini gösterir.

finger [kullanıcı_ismi]

Belli bir kullanıcı hakkındaki bilgi verir.

last

Sisteme en son giriş yapmış kullanıcıların bugünden geriye doğru listesi.

more

more sayesinde sayfa sayfa okuyabilirsiniz.

uptime

Makinanın ne kadar süredir açık olduğu bilgisini verir.

ps

Kullanıcının kullandığı uçbirimde çalıştırmakta olduğu komutların ve süreçlerin listesi.

more

Sistemin açılışından beri çalışmakta olan bütün süreçlerin listesi.

top

Temel sistem durumu, çalışmakta olan süreçler ne kadar bellek/işlemci kullandıkları vs.

uname -a

Sistem hakkında çekirdek sürümünü, işlemci türü gibi bilgiler.

free

Bellek kullanımını gösterir.

df -h

Bağlı sabit disk bölümlerinin doluluk oranlarını gösterir.

du -sk [dizin]

Belirtilen dizin in (belirtilmezse bulunduğunuz dizinin) içeriğinin diskte kapladığı alanın kB cinsinden boyutunu verir.

cat /proc/interrupts

Çekirdek tarafından tanımlanmış sistem kesmelerinin listesi.

cat /proc/version

Linux çekirdeğinin sürüm bilgileri.

cat /proc/filesystems

Çekirdekte tanımlı kullanılabilecek dosya sistemlerinin listesi.

cat /etc/printcap

Yazıcıların düzeni.

lsmod

Yüklü çekirdek modüllerinin listesi.

set, declare, export

Üçü de kabukta tanımlı ortam değişkenlerinin listesini verir. Tümünü (miras alınanlar dahil) sadece declare verir.

echo

$PATH - PATH ortam değişkeninin değerini gösterir. PATH, kullanıcı tarafından çalıştırılabilecek yazılımların aranacakları yerleri kabuğa bildirmek için kullanılır.

more

Sistem açılışından itibaren çekirdek tarafından üretilen iletiler. Bu iletiler /proc/kmsg dosyasında bulunur ve dmesg komutu sadece tampondaki son iletileri gösterir.







 

Mehmetkarahanlı

Özel Üye
Özel Üye
Katılım
19 Haz 2016
Mesajlar
8,447
Beğeniler
31
#2
Genel amaçlı komutlar

help Kabuk komutlarının listesini gösterir. Bu komutların herbiri için help komut_ismi komutu ile yardım alabilirsiniz.
'komut_ismi --help Söz konusu komut ile ilgili yardım iletisi basar (varsa).
man başlık Sistemdeki kılavuz (man) dosyaları. Bir komut hakkında olabildiği gibi bir dosya ya da bir işlev hakkında da olabilir.
apropos başlık söz konusu başlıkla ilgisi olan komutların listesi.
ls O an bulunulan dizinin içeriğini listeler.
ls -al | more O an bulunulan dizindeki bütün dosyaları gösterir (. ile başlayan gizli dosyaları da) Komut burada more komutuna yönlendirilmiştir, bu sayede çıktının bir ekrandanfazla olması durumunda bir ekranlık çıktıdan sonra devamını göstermek için bir tuşa basmanız gerekir.
cd dizin dizin dizinine geçilir; dizin verilmezse ev dizinine geçilir.
cp kaynak hedef Bir yerdeki dosya ya da dizinleri başka bir yere kopyalamak içindir. Unix'lerde genelde bu tür komutlarda her zaman kaynak önce hedef sonra yazılır.
mcopy kaynak hedef DOS'tan Unix'e ya da tersine (disketi bağlamanız şart değil) bir dosyayı başka bir yere kopyalar.Aynı mantıkta çalışan mdir,mcd,mren,mmove,mdel,mmd,mrd,mformat gibi komutlar da vardır.
ln hedef [isim] Sözkonusu hedef e sabit bağ oluşturur. Sözkonusu dosyalar iki yerde de var gibi gözükür, herhangibir değişiklik diğerini de etkiler,biri silindiğinde diğeri kalır. Sabit bağların kısıtlamaları, bağ dosyası ile asıl dosyanın aynı dosya sistemi içinde olması gerekliliği ve
dizinlerle özel dosyalara sabit bağ verilememesidir.
ln -s hedef [isim] hedef 'e bir sembolik bağ dosyası (isim verilmezse hedef ile aynı isimde) oluşturur.
Sembolik bağda hedef 'in nerede bulunacağının bilgisi vardır. Sembolik bağlar dizinler için de kullanılabilir. Tek sorunu hedef silindiğinde bağ bozulmuş olur.
rm dosya ... Verilen dosya ları siler. Sileceğiniz dosyanın sahibi olmanız gerekir.
mkdir]] dizin dizin dizinini oluşturur.
rmdir]] dizin ... Belirtilen dizin 'ler boşsa silinir.
rm -r dosya ... Dosya ve dizinleri ve dizinlerin içindeki dizinleri ardarda siler. Root olarak kullanırken dikkat edin, çünkü herşeyi silebilirsiniz!.
cat dosya | more Bir dosyayı sayfa sayfa görüntülemek için kullanılır.
less dosya Önceki komuta eşdeğerdir, biraz daha fazla özellikleri vardır
vim]] dosya Bir metin dosyasını düzenlemek için kullanılır. Aynı türden nano, joe, mcedit gibi metin düzenleyicileri de kullanabilirsiniz, ancak vim ile UTF-8 kodlu metinleri de düzenleyebilirsiniz. Diğerleri bunu yapamaz.
find]] / -name "dosya" dosya adlı dosyayı en üst dizinden itibaren aramaya başlar. Dosya ismi,ve&nbsp gibi arama karakterleri de içerebilir. Örneğin benim sistemimde "fazlames" dizgesi ile fazlamesai.net.txt ve fazlamesai.org.txt dosyaları bulunuyor.
locate]] dosyaismi find gibidir, fakat düzenli olarak oluşturulan bir veritabanına bağlıdır, sistemdeki son değişikliklerden haberi olmayabilir.
touch deneme.txt 'deneme' isimli dosyanın oluşturulma ve düzenleme tarih bilgilerini şu anki tarihe değiştirir. Eğer böyle bir dosya yoksa sıfır bayt uzunluğunda deneme.txt isimli dosya oluşturur.
xinit Pencere yöneticisi olmayan bir X oturumu açar.
startx Pencere yöneticili bir X oturumu açar. DOS'daki win komutu gibidir.
startx --:1 1 numaralı ekranda X oturumu açar, ilk ekran 0 dır ve komut için öntanımlıdır. Ekranlar arasında <Ctrl><Alt><F7-F8 ...> ile geçiş yapabilirsiniz.
xterm Basit bir X uçbirimi açar. Daha hafif sürümleri (rxvt, aterm, eterm gibi) bulunur ve tercih edilir.
shutdown -h now Sistemi durdurur. ATX sistemlerde ayrıca makinayı kapatır.
halt shutdown -h now ile aynıdır. Sistemi durdurur.
reboot shutdown -r now ile aynıdır. Sistemi yeniden başlatır.

Dosya sıkıştırma ve açma komutları

gzip -9 dosya Belirtilen dosya yı en iyi şekilde sıkıştırır ve dosya.gz haline getirir.
bzip2 dosya Belirtilen dosya yı en iyi şekilde sıkıştırır ve dosya.bz2 haline getirir. Çoğunlukla gzip'den daha iyi sıkıştırır.
gunzip dosya.gz gzip ile sıkıştırılmış dosya.gz dosyasını dosya olarak açar.
bunzip2 dosya.bz2 bzip2 ile sıkıştırılmış dosya.bz2 dosyasını dosya olarak açar.
tar -xvf arsiv.tar İsmi arsiv.tar gibi belirtilen (sıkıştırılmamış) arşiv dosyasını bulunulan dizine açar.
tar -zxvf arsiv.tar.gz İsmi arsiv.tar.gz gibi belirtilen sıkıştırılmış arşiv dosyasını bulunulan dizine açar. Dosya uzantısı .tar.gz
olan dosyalardan başka .tgz olan dosyaları da açar.
tar -zxvf arsiv.tar.gz -C dizin Sıkıştırılmış arşiv dosyasını belirtilen dizine açar.
tar -jxvf arsiv.tar.bz2 -C dizin Bzip2 ile sıkıştırılmış arşiv dosyasını belirtilen dizin e açar. (Eski sürümlerde -Ixvf kullanılırdı.)
tar -zcvf arsiv.tar.gz dizin1 dizin2 ... dosya1 dosya2 ... Belirtilen dizin ve/veya dosya ları arsiv.tar dosyası haline getirir ve ardından gzip ile sıkıştırıp arsiv.tar.gz haline getirir.
unzip arsiv.zip -d dizin arsiv.zip zip arşivini belirtilen dizin e açar.
unarj e arsiv.arj arsiv.arj arj arşivini açar.
uudecode -o hedef kaynak uuencode ile kodlanmış (genelde eposta ekleri) dosyayı açar.
 

Mehmetkarahanlı

Özel Üye
Özel Üye
Katılım
19 Haz 2016
Mesajlar
8,447
Beğeniler
31
#3
A'dan Z'ye

A


a2ps: ASCII dosyalarini Postscript formatina cevir
acroread: AcrobatReader pdf-dosyalarini görebilmek icin gerekli olan program
alias: Komuta baska bir isim ver
apropos: Belli bir kelimeyi man sayfalarinda ara
ar: Arsiv olusturmak olusturulmus bir arsivi calismak ya da acmak icin
arch: Processor'un yapisi hakkinda bilgi ver
arp: Host ve IP numarasini göster. (arp = adress resolution protocol)
at ( komutu ya da komutlari daha sonraki bir zamanda çalıştırır)

B


Basename Komutu Kullanımı|basename: Bir dosyanin gercek ismini ver (Üst dizinleri göstermeden)
bash: Bourne Again Shell -> Linux'un standart shell'i
batch: Komutu ya da komutlari daha sonra ki bir zamanda calistir(bknz. at)
bg: Bir programi Ön planda calistir
break: Bir blogu belli bir kosuldan terk et (bknz. continue)
bunzip2: (bknz. bzip2)
bzip2: Bir arsivleme programi

C


cal: Aktuel takvimi göster
calender:Bir randevu hatirlatma programi
case: Coklu seceneklere ayirma komutu
cat: Dosyayi monitöre ver
cc: C derleyicisi (C-compiler)
cd: Dizin degistir
cdrecord:CD kopyalama tool'u
chfn: finger bilgilerinde degisiklik yap
chgrp: Grup degistir
chmod: Bir dosyanin haklarini degistir
chown: Bir dosyanin sahiplerini degistir
chroot: Bir komutu Özel bir root dizininde calistir
chsh: Standart shell i degistir
clear: Monitörü temizle
continue: Bir bloku belli bir kosuldan sonra terk etme ve kaldigin yerden devam et.
cmp: İki dosyayi karsilastir (bknz. comm diff)
comm: Iki dosyayi satir satir karsilastir (bknz. cmp diff)
cp: Dosyayi kopyala
csh: C-Shell -> Yapisi biraz C diline benzeyen bir shell programi
csplit: Bir dosyayi parcalara ayir
cut: Bir dosyadan belli sütunlari kes

D


date: Aktuel zamani göster
deluser: Kullanici sil
delgroup: Grup sil
df: Bellekte ne kadar bos yer oldugunu göster
diff: Iki dosya arasindaki farklari göster (bknz. cmp comm)
do: Belli bir kosuldan sonra bir komutu ya da komut blogunu calistir
done: do blogunun bitimi (bknz. do)
du: Bir dosyanin ya da dizinin bellekte ne kadar yer kapladigini göster

E


echo: Harf dizisini monitöre yaz
ed: Bir editör programi
egrep: Bir dosyanin icinde belli bir harf dizisini ara(bknz. fgrep. grep)
eject: Medium'u disari ver mesela CDROM
emacs: Bir editör programi
elif: if kosulunun saglanmadigi zaman devreye sokulan baska bir if kosulu
else: if kosullarinin saglanmadigi zaman devreye sokulan baska komutu
env: Bütün sistem degiskenlerini göster
esac: case seceneklerinin bitimi (bknz. case)
exec: Komutu calistir
exit: Shell'den cikma komutu
export: Sistem degiskeninin tanimlanmasi
expr: Matematik ifadesini hesapla

F


false: Boolean tipinde "yanlis" degeri
fdformat: Disket formatla
fdisk: Bellegi bölme programi
fg: Programi ön plana al
fgrep: (bknz. egrep grep)
fi: if kosulunun sonu (bknz. if)
file: dosya hakkinda bilgi ver
find: Belli bir dosyayi dizinlerde ara
finger: Sisteme kayitli olan kullanciliari göster ya da kullanici hakkinda bilgi ver
for: Belli komutlari belli bir kosula kadar döngü seklinde calistir
ftp: Dosya transfer programi (ftp = file transfer protocol)
fvwm: Linux icin yapilmis bir masaüstü programi (bknz. fvwm2 gnome kde ...)
fvwm2: (bknz. fvwm)

G

g++: C++ derleyicisi (C++ compiler)
gcc: GNU C derleyicisi
GNOME|gnome: (bknz. fvwm)
Grep Komutu Kullanımı|grep: (bknz. egrep, fgrep)
groupadd: Yeni bir grup olustur
groupdel: Grup sil
groupmod: Grup üzerinde degisiklikler yap
groups: Kullanicinin bagli oldugu gruplari göster
grub: Bir cesit Linux Bootloader (bknz. lilo)
gunzip: (bknz. gzip)
gvim: vi editörünün GUI (graphical user interface: grafiksel kullanıcı arayüzü) versiyonu
gzip: Bir arsivleme programi

H

halt: Sistemi durdur
head: Bir dosyanin ilk satirlarini göster (standart 10 satir) (bknz. tail)
help: Shell komutlarini göster
history: Kullanicini o zamana kadar kullandigi komutlari göster
host: Bir bilgisayarin adini sor
hostid: sistemin host kimligini göster
hostname: sistemin host adini göster
httpd: Apache server'i baslat
httpd2: Apache 2 server'i baslat

İ


id: Kullanicini kullanici kodunu bagli oldugu gruplarin kodunu göster
if: eger" kontrolu
ifconfig: Ağ kartını ayarla
init 0: Sistemi kapat ( bknz. halt shutdown poweroff)
init 1: Sistemi tek kullanicili modus'a gecir (bknz. init S init s)
init 2: Sistemi lokal cok kullanicili modus'a gecir
init 3: Sistemi tam aga bagli sekilde ve cok kullanicili modus'a gecir
init 5: Sistemi tam aga bagli sekilde cok kullancili ve GUI'li modus'a gecir
init 6: Sistemi yeniden baslat
init S:(bknz. init 1)
init s:(bknz. init 1)

J


jar: Java arsiv
java: Java Virtual Machine (JVM)
javac: Java Compiler
javadoc: Java dokumanlari olustur
jdb: Java Debugger
jikes: IBM tarafindan sunulan ve javac'tan daha hizli olan bir Java Compiler
joe: Bir editör programi

K


k3b: KDE'de GUI'li bir CD kopyalama programi
kaffeine: KDE CD VCD DVD vs. oynatma programi
kate: Bir KDE editör programi
kbear: Bir KDE FTP programi
kcalc: Bir KDE hesap makinesi programi
KDE|kde: KDE masaüstü
kernelversion: Hangi kernel versiyonu kullanildigini göster
kmail: KDE Mail programi
konqueror: KDE internet tarayıcı
konsole: Yeni bir konsol ac
kopete: Bir KDE multiple messenger programi
kill: İşlemi bitir
killall: Bütün işlemleri bitir
kwrite: Bir KDE editörü

L


last: Sisteme son kayit olan kisileri göster
less: Herhangi bir çıktıyı monitörde sayfa sayfa göster
lilo: GRUB benzeri bir Linux açılış yükleyicisi
ln: Dosyalar ya da dizinler arasinda link olustur
logname: Oturum adını göster
logout: Sistemden ayril (eger oturum kabuğuyla girildiyse)
lpr: Dosyayi basilmasi icin yaziciya gönder
lprm: Yaziciya gönderilen dokümanlari sil
ls: Dizinde bulunan dosyalari listele
lsmod: Yüklenmis modullari listele
lsb_release [seçenekler] Dağıtıma özgü bilgileri ekrana basar. Örnek kullanım:

lsb_release -a
Distributor ID: Ubuntu
Description: Ubuntu 14.10
Release: 14.10
Codename: utopicM


mail: Kullancillar arasinda mail yazmayi mümkün kilan mail programi
make: C programini belli bir kurala göre derleyen komut
man: Manual sayfalar dokümanlari
mcedit: Bir editör programi
mkdir: Yeni bir dizin olustur
modprobe: Kernel'a bir module eklemek ya da ondan silmek icin
Mozilla Firefox|mozilla: Bir internet tarayıcı
more: (bknz. less)
mount: Bir aleti bağla
mv: Dosyayi kaydir ya da ismini degistir'
mysql: MySQL veritabani programi

N


nedit: Bir editör programi
newgrp: Yeni bir gruba gir
netstat: Ag baglantilarini görüntüle
netscape: Bir internet tarayıcı
nl: Bir dosyayi satirlari numaralandirarak göster
nslookup: DNS (domain name system) sorgusu

O

opera: Hizli bir internet tarayıcı

P


passwd: Sifre degistir
perl: PERL interpreter
pgrep: Çalışan bir sürecin kendine özel id numarasını bul
PHP|php: PHP interpreter
pine: Bir mail programi
ping: Baska bir bilgisayara ulasabilme sorgusu
poweroff: Sistemi kapat (bknz. init 0)
ps: Calisan işlemleri göster
pwd: Icinden bulunulan dizini göster

Q

quanta: Güzel bir HTML editörü

R


read: Shell'de monitörde girilen girdiyi oku
reboot: Sistemi yeniden baslat (bknz. init 6)
reset: Shell ayarlarini eski ayarlara getir
return: Bir fonksiyonun hesapladigi degeri geri vermesi icin gereken komut
rlogin: Uzaktaki bir bilgisayara baglan (bknz. Telnet)
rm Komutu Kullanımı|rm: Dosyayi sil
rmdir: Dizini sil (dizinin bos olmasi sarti ile)
rpm: Redhat Packet Manager (ama genelde bütün Linux distrolari tarafindan desteklenir)

S


select: Secenek secimi
set: Deger ver
sh: Bourne kabuğu
shift: Kaydir
shutdown: Sistemi kapat (bknz. init 0)
sleep: Belli bir süre ara ver
sort: Siralayarak göster
split: Bir dosyayi parcalara ayir
startx: X-Server baslat
su: Baska bir kullanici adiyla gir ( option verilmezse root sifresi vermek gerekir)
sudo: Bir komutu root (yetkili kullanıcı) gibi calistir (tabii "sudoers" dosyasi buna izin veriyorsa normal bir kullanicinin sudoers'i okumaya hakki yoktur).

T


tail: Bir dosyanin son satirlarini göster (standart 10 satir).
talk: Sisteme kayitli olan baska bir kullanici ile sohbet et
tar: Arsiv programi
tcsh: Ilerletilmis bir C-shell
telnet: Uzak bir bilgisayara baglan
then: if kosulu saglaniyorsa bundan sonraki komutlari calistir
time: Bir komutun ne kadar süre harcadigini göster
test: Bir kosulu test et
top: İşlemleri görüntüle
touch: Dosyanin degistirilme zamanini degistir
traceroute: Router takibi
true: Boolean tipindeki "doğru" degeri

U


umask: Bir dosya icin standart haklar belirle
uniq: Siralanmis bir dosya icinde birden fazal ayni satirlari ele
umount: Baglanmis bir aleti sistemden geri cöz (komutun ismi "unmount" degil)
unalias: alias'la degistirilmis komut aliaslarini geri cevir
unrar: Bir Arsivleme programi
until: Bir komutlar blogunu belli bir kosula kadar uygula
unzip: Arsiv programi
useradd: Sisteme yeni bir kullanici ekle
userdel: Sistemden bir kullanici sil
users: Su anda sisteme kayitli olan kullanicilari göster

V


Vi Editörü|vi: Bir metin editörü
vim: Bir editör programi
visudo: sudoers dosyasi üzerinde calis

W


w: Hangi kullanicinin o anda hangi komutu calistirdigini ya da hangi programi kullandigini göster
wait: Belli bir işlemi bekle
wall: Bütün kullanicilara mesaj yolla
wc: Harf kelime ve satir sayma komutu
wget: Belli bir sayfa icerigini agdan yerel PC ye indir
whatis: Bir komutun ne ise yaradigini göster
whereis: Ara
which: Ara
while: Komutlari belli bir kosula kadar döngü halinde calistir
who: Sisteme kayitli olan kullanicilari göster (bknz. finger w)
whoami: Kullanicinin kendisi hakkinda bilgi
windowmaker: Bir destkop
wine: Windows Emulator programi
wish: Pencere kabuğu
write: Bir kullaniciya mesaj gönder

X


xanim: Bir media player
XMMS: *** player
xterm: X Terminal

Y


yast (sadece SuSE): Sistem ayarlari yapmak icin GUI'siz bir tool (yet another setup tool)
yast2 (sadece SuSE): Sistem ayarlari yapmak icin GUI'li bir tool
you (sadece SuSE): YaST online update

Z

zip: Arşivleme programi